Πόσο μεγάλος πρέπει να είναι ένας δήμος;

Οι σημερινοί δήμοι είναι πολύ μικροί για τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και πολύ μεγάλοι για τις λίγες δυνατότητες που τους παρέχονται.

Η ανάπτυξη δεν ξεπερνά σχεδόν ποτέ τα πλαίσια των ελπίδων και της θεωρίας. Στην πράξη, ακόμα και μια δημοτική αρχή έμπειρη, αδιάφθορη και νοικοκυρεμένη, μετά τον πρώτο ενθουσιασμό, καταλήγει μοιραία να διαχειρίζεται (με κόπο και όχι πάντοτε πετυχημένα) την καθημερινότητα. Οι μικροί δήμοι έχουν αναγκαστικά μικρά όνειρα και προοπτικές, ενώ το μόνο μεγάλο που διαθέτουν είναι οι πιθανότητες αποτυχίας. Έτσι η πλειοψηφία των πολιτών που βιώνει εδώ και χρόνια την πραγματικότητα, αισθάνεται ότι αυτό που εισπράττει από τους δήμους της περιοχής της (προβληματική και στοιχειώδη καθαριότητα των δρόμων και των δημόσιων χώρων, ύδρευση και δημόσιο φωτισμό, διαχείριση των εκπαιδευτικών κτιρίων και των νεκροταφείων, έκδοση πιστοποιητικών) δεν αντιστοιχεί στις ανάγκες και τις προσδοκίες της . Μια σειρά από υποστηρικτικές υπηρεσίες και δραστηριότητες (κοινωνικές και πολιτιστικές) αφορούν λίγους κι ενδιαφέρουν ακόμα λιγότερους πολίτες. Για την πλειοψηφία των κατοίκων της Ανατολικής Αττικής, οι δήμοι της περιοχής τους δεν είναι παρά μεγάλα ΚΕΠ εγγράφων, υδάτων και απορριμμάτων, με πολλά προβλήματα και λίγη αξιοπιστία.

Η ΧΡΥΣΗ ΤΟΜΗ

Για να πετύχει η μεταρρύθμιση που επαγγέλλεται ο «Καλλικράτης» χρειάζεται να υπολογιστεί η χρυσή τομή στην εφαρμογή των δημοτικών συνενώσεων. Μόνον έτσι οι καινούργιοι, μεγαλύτεροι δήμοι που θα προκύψουν, θα έχουν την πολιτική δυναμική που απαιτείται για πραγματική αλλαγή. Αν, εν ονόματι σκοπιμοτήτων του παρελθόντος, (ιστορικών, συναισθηματικών, τοπικιστικών, μικροκομματικών) διαιωνιστεί η παρούσα κατάσταση, τότε η ευκαιρία θα πάει χαμένη.

Η διαβούλευση μέχρι στιγμής έχει αναδείξει τη γενικότερη αποδοχή του νομοσχεδίου, ενώ οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως τις οικονομικές προϋποθέσεις και τον τρόπο εκλογής των δημοτικών συμβούλων. Οι περισσότερες διαφωνίες που (έστω έμμεσα) διατυπώνονται αφορούν το επόμενο στάδιο, το οποίο θα περιλαμβάνει τις συγκεκριμένες προτάσεις για συνενώσεις. Πόσοι και ποιοι δήμοι πρέπει να συνενωθούν;

Τα αντικειμενικά κριτήρια που αναφέρει το νομοσχέδιο («γεωγραφικά, δημογραφικά, αναπτυξιακά κ. α.») αντιμετωπίζονται ήδη με τον πιο υποκειμενικό τρόπο: «Με ποιο δήμο ή με ποια κοινότητα μας συμφέρει να συνενωθούμε;». Το ίδιο το ερώτημα είναι λάθος εξ ορισμού. Η απάντησή του υποκρύπτει, άλλωστε, το στοιχείο της επιβολής (όσον αφορά την ονομασία ή/και την «πρωτεύουσα» του νέου δήμου που θα προκύψει), ή του ελέγχου για πληθυσμιακή ή/και κομματική κυριαρχία, ή τις πιθανότητες εκλογής δημάρχου «από τον τόπο μας». Η ευημερία, η προστασία του περιβάλλοντος, οι συνθήκες διαβίωσης κι η ανάπτυξη δε μπορούν να περιοριστούν στα όρια των σημερινών δήμων, αλλά ούτε και στα όρια των νέων δήμων που θα προκύψουν.

ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ

Όπως αποκαλύπτει η ίδια η φιλοσοφία του «Καλλικράτη», το κυριότερο κριτήριο είναι πληθυσμιακό. Στον αριθμό των δημοτών εμπεριέχεται όλη η δυναμική του καινούργιου χάρτη. Λαμβάνοντας υπόψη την ελλαδική εμπειρία και την ελληνική διάθεση για πολιτική και οικονομική συμβολή στην τοπική ανάπτυξη κι επίλυση συλλογικών προβλημάτων, οι Καλλικρατικοί δήμοι της Ανατολικής Αττικής θα πρέπει να έχουν πληθυσμό μεγαλύτερο των 50.000 κατοίκων. Λαμβάνοντας υπόψη, μάλιστα, τις γεωγραφικές ιδιομορφίες (καθώς πρόκειται για δήμους με μεγάλη έκταση ήδη), όσο περισσότεροι γειτονικοί δήμοι συνενωθούν (π.χ. Πικέρμι, Ραφήνα, Ν. Μάκρη, Μαραθώνας, Γραμματικό ή Άρτεμις, Σπάτα, Πικέρμι, Ραφήνα) δημιουργώντας ένα μεγάλο δήμο 70-100 χιλιάδων κατοίκων, τόσο μεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης απελευθερώνονται.

Τα υπάρχοντα ήδη επιμέρους προβλήματα (πολεοδομικά, γενεαλογικά, τοκοχρεολυτικά) θα σαρωθούν από τη δυναμική που θα προκύψει από μια γενναία συνένωση. Οι υποδομές (αποχέτευση, απορρίμματα, υγεία, συγκοινωνία) που απουσιάζουν παντελώς από τις περιοχές μας, αποκτούν με τους συνενούμενους (Καλλικρατικούς) δήμους νέα δυναμική και τη μοναδική ιστορική ευκαιρία τους.

Γράφει ο ιατρός Ευάγγελος Μαυρουδής
Δημοτικός Σύμβουλος Ραφήνας